Đối với người mới tiếp xúc với tennis, hệ thống tính điểm thường được đánh giá là khá đặc biệt và khác hoàn toàn so với bóng đá, bóng chuyền hay cầu lông. Các thuật ngữ như Love, 15, 30, 40, Deuce hay Advantage khiến nhiều người bối rối khi lần đầu theo dõi một trận đấu. Thực tế, khi hiểu được nguyên tắc tính điểm, bạn sẽ dễ dàng nắm bắt diễn biến trận đấu cũng như tận hưởng những pha bóng hấp dẫn hơn.
Trong bài viết này, tin tức thể thao 24h sẽ giúp bạn tìm hiểu cách tính điểm tennis theo tiêu chuẩn quốc tế.
Tennis được tính điểm theo những cấp độ nào?
Một trận đấu tennis được chia thành nhiều cấp độ khác nhau. Đây là điểm khác biệt lớn so với hầu hết các môn thể thao khác.
- Đơn vị nhỏ nhất là Point (điểm). Mỗi khi một tay vợt thắng một pha bóng hợp lệ, họ sẽ giành được một điểm.
- Nhiều điểm sẽ tạo thành Game. Đây là đơn vị đầu tiên quyết định lợi thế trong trận đấu.
- Nhiều game sẽ tạo thành Set. Muốn thắng một set, tay vợt cần thắng đủ số game theo quy định.
- Cuối cùng, nhiều set sẽ tạo thành Match (trận đấu). Người thắng đủ số set trước sẽ trở thành người chiến thắng chung cuộc.
Việc chia thành nhiều cấp độ giúp tennis luôn có tính cạnh tranh cao. Một tay vợt dù bị dẫn trước vẫn có cơ hội lật ngược tình thế nếu thi đấu tốt ở những game hoặc set tiếp theo.
Cách tính điểm trong một game tennis
Game là đơn vị tính điểm cơ bản nhất trong tennis. Mỗi game bắt đầu khi cả hai tay vợt đều có 0 điểm, còn được gọi là Love.
- Nếu một tay vợt thắng pha bóng đầu tiên, điểm số của họ sẽ tăng lên 15. Sau pha bóng thắng thứ hai, điểm số sẽ là 30. Khi tiếp tục thắng pha bóng thứ ba, họ sẽ có 40 điểm.
- Nếu đối thủ chưa đạt 40 điểm, người đang có 40 chỉ cần thắng thêm một pha bóng nữa là sẽ kết thúc game.
Ví dụ, nếu tỷ số đang là 40-15 hoặc 40-30, người dẫn điểm chỉ cần ghi thêm một điểm là giành chiến thắng game đó.
Tuy nhiên, nếu cả hai cùng đạt 40 điểm, game sẽ chưa kết thúc mà chuyển sang luật Deuce và Advantage. Đây cũng là thời điểm tạo nên những màn rượt đuổi điểm số hấp dẫn nhất trong tennis.
Ý nghĩa của Love, 15, 30 và 40
Điều khiến nhiều người mới xem tennis bối rối nhất chính là cách gọi điểm số.
- Love tương ứng với 0 điểm. Khi trọng tài công bố “Love – 15”, điều đó có nghĩa là một tay vợt chưa ghi được điểm nào trong khi đối thủ đã có điểm đầu tiên.
- Sau Love là 15 điểm. Đây là mức điểm người chơi nhận được sau khi thắng pha bóng đầu tiên.
- Tiếp theo là 30 điểm, tương ứng với hai pha bóng thắng liên tiếp.
- Sau đó là 40 điểm. Đây là mức điểm cao nhất trước khi người chơi có cơ hội giành chiến thắng game.
Điểm đặc biệt là tennis không sử dụng mức điểm 45 hay 50. Sau 40, nếu người chơi tiếp tục ghi điểm và đối phương chưa đạt 40 thì game sẽ kết thúc ngay.
Deuce là gì?
Deuce là thuật ngữ rất quen thuộc trong tennis và thường xuất hiện ở những game cân bằng. Deuce xảy ra khi cả hai tay vợt đều đạt 40 điểm. Lúc này, không bên nào được công nhận thắng game ngay mà phải tạo khoảng cách hai điểm liên tiếp.
Ví dụ, khi tỷ số đang là 40-40, trọng tài sẽ hô Deuce. Nếu tay vợt A thắng pha bóng tiếp theo, A sẽ giành Advantage.
- Nếu A tiếp tục thắng thêm một điểm nữa, game sẽ kết thúc.
- Ngược lại, nếu tay vợt B ghi điểm sau Advantage của A, tỷ số sẽ quay trở lại Deuce và cuộc cạnh tranh tiếp tục diễn ra.
Ở những trận đấu đỉnh cao, một game có thể trải qua rất nhiều lần Deuce trước khi xác định được người thắng.
Advantage là gì?
Advantage có nghĩa là lợi điểm. Sau khi tỷ số đạt Deuce, người ghi điểm tiếp theo sẽ có Advantage. Tuy nhiên, Advantage chưa đồng nghĩa với chiến thắng. Nếu người đang có Advantage thắng thêm một pha bóng nữa, họ sẽ thắng game.
Nếu để đối phương ghi điểm, Advantage sẽ bị xóa bỏ và tỷ số quay trở lại Deuce. Chính quy định này khiến mỗi pha bóng sau Deuce đều mang giá trị rất lớn. Các tay vợt phải duy trì sự tập trung cao độ để tận dụng lợi thế hoặc cứu game khi rơi vào tình thế bất lợi.
Cách tính điểm trong một set tennis
Sau khi hiểu cách tính điểm trong tennis trong từng game, người chơi cần nắm được cách xác định người chiến thắng một set. Trong tennis, set là tập hợp của nhiều game và là đơn vị quan trọng quyết định kết quả của cả trận đấu. Theo luật quốc tế của ITF, một tay vợt sẽ giành chiến thắng một set khi thắng ít nhất 6 game và đồng thời phải tạo khoảng cách ít nhất 2 game so với đối thủ.
Ví dụ, các tỷ số như 6-0, 6-1, 6-2, 6-3 hoặc 6-4 đều được công nhận là chiến thắng của một set vì người thắng đã có cách biệt từ hai game trở lên.
- Nếu tỷ số là 6-5, set vẫn chưa kết thúc bởi khoảng cách chỉ là một game. Trận đấu sẽ tiếp tục cho đến khi một trong hai trường hợp xảy ra.
- Trường hợp đầu tiên là một tay vợt thắng thêm một game để nâng tỷ số lên 7-5, khi đó set kết thúc.
- Trường hợp thứ hai là đối thủ cân bằng tỷ số 6-6, lúc này hai tay vợt sẽ bước vào loạt tie-break để phân định người thắng set theo quy định của hầu hết các giải đấu hiện đại.
Nhờ quy định này, mỗi game trong một set đều có ý nghĩa rất lớn. Chỉ một game bị mất cũng có thể khiến cục diện của cả set thay đổi hoàn toàn.
Tie-break là gì và cách tính điểm tie-break
Tie-break là loạt đánh quyết định được áp dụng khi hai tay vợt hòa nhau 6-6 trong một set. Khác với cách tính điểm thông thường của tennis, tie-break sử dụng hệ thống điểm 1, 2, 3, 4… giống nhiều môn thể thao khác.
- Người chơi sẽ ghi một điểm sau mỗi pha bóng thắng. Tay vợt nào đạt 7 điểm trước và tạo được khoảng cách tối thiểu 2 điểm sẽ giành chiến thắng trong loạt tie-break cũng như chiến thắng set với tỷ số 7-6.
- Nếu cả hai hòa nhau ở mức 6-6 trong tie-break, trận đấu sẽ tiếp tục cho đến khi có một người dẫn trước hai điểm.
Ví dụ, tỷ số có thể kéo dài thành 8-6, 9-7, 10-8 hoặc thậm chí cao hơn nếu hai tay vợt liên tục bám đuổi nhau.
Một điểm đặc biệt khác của tie-break là quyền giao bóng sẽ được thay đổi thường xuyên. Người giao bóng đầu tiên chỉ thực hiện một điểm, sau đó hai tay vợt sẽ lần lượt giao hai điểm liên tiếp cho đến khi kết thúc loạt tie-break. Quy định này giúp đảm bảo tính công bằng và hạn chế lợi thế quá lớn của người giao bóng.
Cách tính điểm trong cả trận đấu
Một trận tennis không chỉ được quyết định bởi một set mà còn dựa trên số set thắng của mỗi tay vợt. Ở phần lớn các giải đấu ATP 250, ATP 500, ATP Masters 1000, WTA Tour và các giải phong trào, trận đấu áp dụng thể thức Best of 3 Sets. Điều này có nghĩa là tay vợt nào thắng 2 set trước sẽ là người chiến thắng chung cuộc.
Ví dụ:
- Nếu tỷ số các set là 6-4, 6-3, trận đấu kết thúc sau hai set.
- Nếu tỷ số là 6-4, 3-6, 6-2, người thắng hai set sẽ giành chiến thắng chung cuộc.
Trong khi đó, ở nội dung đơn nam của một số giải Grand Slam như Wimbledon, Roland Garros, Australian Open và US Open, trận đấu sử dụng thể thức Best of 5 Sets. Lúc này, tay vợt cần thắng 3 set để giành chiến thắng. Chính thể thức 5 set khiến các trận đấu Grand Slam thường kéo dài nhiều giờ và đòi hỏi thể lực cũng như bản lĩnh thi đấu rất cao.
Sự khác nhau giữa thể thức 3 set và 5 set
Thể thức 3 set và 5 set có nhiều điểm khác biệt về chiến thuật cũng như yêu cầu thể lực.
- Ở thể thức 3 set, mỗi sai lầm đều có thể khiến tay vợt mất lợi thế bởi thời gian sửa sai không nhiều. Các vận động viên thường nhập cuộc với tốc độ cao ngay từ đầu để giành ưu thế.
- Trong khi đó, thể thức 5 set đòi hỏi sự bền bỉ hơn rất nhiều. Người chơi phải biết phân phối sức hợp lý, điều chỉnh chiến thuật theo từng thời điểm và duy trì phong độ trong suốt nhiều giờ thi đấu.
Không ít trận đấu Grand Slam đã kéo dài hơn 4 hoặc 5 giờ đồng hồ trước khi xác định được người chiến thắng.
Những lỗi người mới thường nhầm khi tính điểm tennis
Người mới theo dõi tennis thường mắc một số nhầm lẫn về cách tính điểm tennsi.
- Một trong những lỗi phổ biến nhất là nghĩ rằng sau 40 sẽ đến 45 hoặc 50. Thực tế, sau 40 nếu đối thủ chưa đạt 40 thì người ghi thêm điểm sẽ thắng game ngay.
- Nhiều người cũng nhầm rằng Deuce là thời điểm kết thúc game. Trên thực tế, Deuce chỉ là trạng thái hòa 40-40 và trận đấu vẫn tiếp tục cho đến khi có người dẫn trước hai điểm.
- Ngoài ra, không ít người cho rằng thắng 6 game là chắc chắn thắng set. Điều này chỉ đúng khi người chơi tạo được khoảng cách tối thiểu hai game. Nếu tỷ số là 6-5, set vẫn chưa kết thúc.
Việc hiểu đúng những quy định này sẽ giúp người xem theo dõi trận đấu dễ dàng hơn và không bị nhầm lẫn khi xem bảng điểm.
Mẹo giúp người mới dễ nhớ cách tính điểm tennis
Đối với người mới, cách học nhanh nhất là ghi nhớ theo trình tự Love – 15 – 30 – 40 – Game. Sau khi nắm được trình tự này, hãy tiếp tục nhớ rằng nếu cả hai cùng đạt 40 điểm thì sẽ xuất hiện Deuce. Sau Deuce là Advantage và người có Advantage cần thắng thêm một điểm nữa để kết thúc game.
Khi theo dõi các giải đấu lớn trên truyền hình, bạn cũng nên quan sát bảng điểm điện tử. Hầu hết các giải đấu hiện nay đều hiển thị đầy đủ điểm trong game, số game trong set và số set đã thắng, giúp người xem dễ dàng làm quen với luật thi đấu. Chỉ sau vài trận đấu, bạn sẽ nhận thấy hệ thống tính điểm tennis thực ra rất logic và không còn quá khó hiểu như lúc ban đầu.
Kết luận
Hiểu rõ cách tính điểm tennis là bước đầu tiên giúp người mới tiếp cận môn thể thao hấp dẫn này. Dù hệ thống điểm có phần khác biệt với các môn thể thao khác, nhưng khi nắm được nguyên tắc tính điểm trong game, set, tie-break và cả trận đấu, bạn sẽ dễ dàng theo dõi mọi diễn biến trên sân.